Ngày 21/08/2026, Joint Standing Committee on Migration tổ chức phiên điều trần trong khuôn khổ Inquiry into the Value of Skilled Migration to Australia. Một trong những nội dung đáng chú ý được đưa ra thảo luận là liệu hệ thống Points Test dành cho skilled migration có cần được cải cách để lựa chọn tốt hơn những ứng viên có khả năng đóng góp cho thị trường lao động Úc hay không.
Lưu ý, đây chưa phải là chính sách mới. Tuy nhiên, ý kiến từ các tổ chức tham gia phiên điều trần cho thấy một số hướng cải cách đang được đặt lên bàn thảo luận.
Joint Standing Committee on Migration: Points Test có đang giúp lựa chọn đúng ứng viên?
Tại phiên điều trần, Chủ tọa đặt câu hỏi liệu hệ thống Points Test có thể được cải cách để xác định chính xác hơn những ứng viên tốt nhất có các kỹ năng chuyên môn mà Australia cần, đồng thời phù hợp hơn với nhu cầu của doanh nghiệp và người nộp hồ sơ.
Ủy ban cũng đặt vấn đề về những người giữ visa Temporary Graduates đang làm việc trong các lĩnh vực thiếu hụt nhân lực: Liệu có thể tạo ra một pathway đơn giản hơn để nhóm này chuyển sang skilled migration thay vì phải đi qua nhiều bước visa khác nhau.
Business Council of Australia: Nên tập trung vào “labour market outcomes”
Đại diện Business Council of Australia – BCA cho rằng Points Test vẫn đóng vai trò rất quan trọng đối với independent skilled migration nhưng hệ thống nên được định hướng rõ hơn vào kết quả trong thị trường lao động.
Theo BCA, khi đánh giá một ứng viên, có thể xem xét kỹ hơn những yếu tố như:
– Kinh nghiệm làm việc tại Úc
– Việc làm thực tế tại Australia
– Và cả thu nhập từ tiền lương (được xem xét như một chỉ số về khả năng đạt được labour market outcomes tốt trong tương lai)
Điều này không có nghĩa rằng mức lương là yếu tố sẽ được tính điểm. BCA chỉ đưa thu nhập từ tiền lương ra như một yếu tố có thể được xem xét khi cải cách Points Test.
BCA cũng cho rằng Points Test có thể đóng vai trò quan trọng hơn đối với những người tốt nghiệp tại Úc.
Ví dụ, thay vì chỉ ghi nhận việc một người đã hoàn thành Australian qualification, hệ thống có thể xem xét thêm liệu người đó:
đã tốt nghiệp trong lĩnh vực đang thiếu nhân lực + có kinh nghiệm làm việc tại một công ty Úc hay chưa.
Theo BCA, những yếu tố này có thể giúp xác định rõ hơn khả năng ứng viên đạt được thành tựu trong thị trường lao động Úc.
Australian Computer Society: Không chỉ hỏi “bạn có bao nhiêu năm kinh nghiệm?” mà cần hỏi “kỹ năng của bạn hiện còn phù hợp không?”
Từ góc nhìn của Australian Computer Society – ACS, một vấn đề của Points Test hiện tại là hệ thống vẫn dựa nhiều vào một “legacy framework” xoay quanh số năm kinh nghiệm, kinh nghiệm làm việc trong ngành liên quan và trình độ học vấn.
ACS cho rằng yếu tố “currency” – tính cập nhật của kỹ năng cần được coi trọng hơn.
Đại diện ACS đưa ra một góc nhìn rất đáng chú ý: việc một người có bằng đại học từ 20 năm trước có thể không quan trọng bằng việc họ đã làm gì trong 5 năm gần đây, đã cập nhật kỹ năng ra sao và có thể chứng minh rằng mình sẵn sàng tham gia vào đội ngũ nhân sự hiện tại hay không.
Quan điểm này đặc biệt liên quan đến các ngành thay đổi nhanh như IT, data, cybersecurity và AI.
Australian Information Industry Association: cần cả “currency” và “relevancy”
Australian Information Industry Association – AIIA đồng tình với quan điểm trên và nhấn mạnh thêm yếu tố “relevancy” – mức độ liên quan của kỹ năng đối với thị trường hiện tại.
Theo AIIA, ngành công nghệ thay đổi rất nhanh. Một ngành hay kỹ năng chuyên môn phù hợp tại thời điểm bắt đầu quá trình làm visa định cư có thể đã không còn phản ánh chính xác nhu cầu thị trường vào thời điểm visa được cấp.
Vì vậy, hệ thống cần linh hoạt và năng động hơn để phản ánh những thay đổi liên quan đến AI và các kỹ năng chuyên môn mới mà Australia đang cần.
Notitia: bằng cấp trên giấy chưa chắc phản ánh khả năng làm việc thực tế
Tại cùng roundtable về IT và digital sector, đại diện Notitia đưa ra góc nhìn từ phía employer.
Doanh nghiệp này cho rằng một số cách phân loại ngành nghề trong lĩnh vực công nghệ hiện đã lỗi thời so với tình hình thị trường thực tế. Đồng thời, trong việc tuyển dụng, họ nhận thấy những ứng viên có nhiều bằng cấp nhưng thiếu kinh nghiệm thực tế không phải lúc nào cũng phù hợp.
Notitia cho biết doanh nghiệp ngày càng chú trọng những kỹ năng như:
critical thinking, communication, empathy, design, conflict resolution và project management – tức khả năng áp dụng kiến thức vào môi trường kinh doanh thực tế.
Notitia không trực tiếp đề xuất một hệ thống Points Test mới, nhưng quan điểm này củng cố cuộc thảo luận rằng skilled migration có thể cần đánh giá năng lực thực tế và mức độ phù hợp của kỹ năng, thay vì chỉ dựa vào bằng cấp và số năm kinh nghiệm.
